Wytwarzając cień i użyźniając glebę, rośliny zmieniają właściwości siedliska, na którym wyrosły. W efekcie staje się ono mniej odpowiednie dla nich samych, a bardziej sprzyjające dla gatunków o innych wymaganiach. Pojawiają się siewki nowych roślin, które kiełkują z zapasu nasion i zarodników znajdującego się w glebie - i skład gatunkowy w tym rejonie powoli się zmienia. W końcu zaczyna dominować grupa gatunków, które pojawiły się później i okazały się silniejszymi konkurentami w walce o dostęp do światła, wody i składników mineralnych. Każdej przemianie roślinności towarzyszy wymiana gatunków zwierząt, zmienia się bowiem rodzaj pokarmu i możliwości schronienia.

Sukcesją możemy więc nazwać ukierunkowaną, czyli dającą się przewidzieć, serię zmian roślinności na danym obszarze. Przemiany te trwają do czasu, gdy wytworzy się stabilne zbiorowisko roślinne zwane w ekologii klimaksowym. O składzie gatunkowym takiego zbiorowiska decyduje wiele czynników, wśród których najważniejszymi są klimat i typ gleby. W eurazjatyckim stepie oraz w centralnej części Ameryki zbiorowiskiem klimaksowym są łąki. Natomiast na dużych obszarach na południe od koła podbiegunowego północnego dominują świerki, jodły i inne drzewa zimotrwałe.